SERENCAM DAKİKA: TBMM Başkanı Şentop’tan betik açıklaması

İşte TBMM Başkanı Mustafa Şentop’un açıklamalarından öne çıkanlar:

TBMM’ye 27. dönemde atıf edilen ‘milletvekili ayrıcalık dosya sayısı’ 1.359’a ulaştı.

4 yeni Meclis Araştırması Komisyonu kurulmuştur. 26 umumi ülfet önergesi verildiğini görüyoruz. 23’ü umumi asamble gündeminde, 2 önerge ise işlemdedir.

TBMM Başkanlığı’na sunulan kağıtlarda anif ve yaralayıcı ifadelerin meydan almaması gerekmektedir. Eğer iç tüzük hükümlerini merhametsizce aynı şekilde uygulasak, tıpkı müsamaha göstermesem soru önergelerinin balaban tıpkısı bölümünün iadeli edilmesi gerekir.

27. yasama döneminin tamamında uygulanan olan önergelerinin reddetme oranı yüzde 1.89 olduğu görülmektedir.

Meclisimiz müstevli şartlarına karşın bu teşri yılında bile dış münasebat faaliyetlerini ciddi aynı şekilde yürütmeye bitmeme etmiştir. Arsıulusal kuruluşlarla temaslar hız kesmeden sürdürülmüştür. Dostluk grubu kurulan devlet sayısı 146’ya ulaşmıştır. TBMM Başkanı adına bu dönemde arsıulusal toplantılar, heyet kabulleri kabilinden benzeri sıra faaliyetlerde bulundum. 6 ülkeye resmi müzakere gerçekleştirdim. Azerbaycan’ı müzakere ettik. 4. teşri yılında Yıldız Makedonya’ya, Kuveyt’e, İspanya’ya resmi ziyaretler gerçekleştirdik.

Bu teşri yılında ayrıksı parlamentolar aracılığıyla planlı 14 etkinliğe birlikte ortaklık sağlanmıştım. Bu dönemde 62 farklı büyüklük ve 10 uluslararası teşkilattan 196 ikili ülfet gerçekleştirdik.

Size göre Kürt sorunu var mı bulunmayan mu? Sayın Kılıçdaroğlu ‘Çözüm yeri TBMM’dir’ demişti…

TBMM, Türkiye’üstelik hem siyasetin hem üstelik yaşanan bütün sorunların görüşüldüğü benzeri yerdir. TBMM hangi yapıyor, teşri anlamında kanunuesasi değişikliği yapıyor, teftiş bağlamında araştırma komisyonları kurabiliyor. TBMM’nin sorunların hal yeri olduğunu kimsenin tartışması olanaklı değil. Tıpkısı sorunun çözüm yeri Sedir’tir derken hangi öneriyorsunuz. Bu şekilde somutlaşan bir ağız dalaşı olursa elan bol tıpkısı tartışmaya dönüşür. 

Tıpkı ilimizin, tıpkısı bölgemizin sorunları kabil. Bu sorunların muhatabı TBMM’nin tamamıdır. Bu bizim parlamentomuzun genişlik anne esasıdır. Mahsus konuları belli kişilerle görüşme yaklaşımının bu esasa çap olduğunu düşünüyorum.

Bakir kanunuesasi çalışmaları yürütülüyor. Siz bu süreci elbette değerlendiriyorsunuz

Cümle esasta bakir tıpkı anayasa yapılması konusunda mutabık. İçeriğiyle ilgili, yapılma yöntemleriyle ilgilendiren tartışmalar var. Türkiye’nin yıpranmamış anayasaya ihtiyacı vardır, TBMM bu anayasayı yapacak güçtedir. Kısık ve özden tıpkı irade olursa yeni anayasa yapılabilir.

Budun İttifakı güçlendirilmiş mebus sistemine geçişi değerlendiriyor. Topluluk İttifakı ise sistemin eksiklerini belirlemeye çalışıyor. TBMM açısından sizden hakeza bire bir öz istendi mi? Aynı iç tüzük değişikliği tamam mu?

1961’de klasik manada milletvekili hep benimsenmişti. 1982’den bilahare benimsenen sistemin kül manasıyla alışılmış parlamenter sistemi olmadığına dayalı tartışmalar var. Bakir tıpkı tartışma değil, başkanlık sistemiyle ilişik tartışmaların de tarihi az çok sakat. Bulunan anayasadaki sistemi savunuyorum. Güçlendirilmiş mebus sistemle ilgilendiren aynı hususu bildirmek istiyorum; bu ifadeler literatürde kullanılıyor fakat parlamenter sistemin neresi güçlendirilmiştir. Güçlendirilmiş parlamenter sistem, yürütmenin güçlendirildiği sistemdir. Bittabi güçlendiriliyor? Hükümetin kuruluşu kolaylaştırılıyor. Kurulması kolaylaştırılıyor, düşürülmesi güçleştiriliyor. Yeniden hükümetin getirmiş olduğu kanunların kabulü kendisine getirilmiş kâh kolaylıklar var.

Benzeri hükümet sistemi olacak ise bu ancak TBMM’da 5’te 3 çoğunlukla anayasayı değiştirmek yoluyla benzer. Bu tabi fakat referandum mecburiyetiyle sağlanabilir. İlk bakışta hükümet değişikliği sistemi istiyorlar gâh rüfeka, bunu yapacaklarmış kadar benzeri çekicilik oluşuyor ama işin tamamını bildirmek gerekiyor.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’yle tıpkısı ayıp, sorun yok. Riyaset Sistemi’ni vekil sistemle kıyas ederseniz akıllıca imkânsız, ortaya tıpkısı kofluk kazanç. 

TBMM’de aşı sıfır var mı?

Arkadaşlarımızın hepsi aşılarını tamamladı, telkih olmayan bulunmayan. TBMM çalışmalarını genişlik el şartlarda, arz koca ve etkin olduğu dönemde de Kovid salgınının yürüttü. Yeni bire bir önleme bu anlamda ihtiyaç bulunmayan Sedir’te.

SUTAŞ’ye bütünleşme konusunda birçok aranjman yapılıyor ama kanun bağlamında dahi beklentiler vardı. AKARSU ile uyum üzerine yeni adımlar atılmasını bekliyor musunuz?

Türkiye haddinden fazla balaban adımlar attı, KEZ’nin bile halisane Türkiye’ye verdiği taahhütlere uyma etmesi geçişsiz. Aleniyet alınamadı, aradan 5 sene civarında tıpkısı müddet geçtiği halde. Türkiye kanun düzenlemelerini SUTAŞ kriterlerini dahi gözeterek yapmaktadır. Sürecin 2 tarafı var. Türkiye bugüne büyüklüğünde hep taahhütlerini namına getirdi ama cebin tarafın hesabına getirmediğini görüyoruz.

Uymazlık sık sık er seçme çağrısında bulunuyor. Siz er seçme ihtiyacı görüyor musunuz?

1961’den 2002’ye büyüklüğünde Türkiye’de ortalama hükümet ömrü 1 buçuk sene civarında. Riyaset sistemine geçişin gerekçelerinden biri dahi kararlı hükümetlerdir. Bu sistemin mantığında intihap dönemlerinin tür olduğu büyüklüğünde çakılı kalması vardır. ABD’de bilfarz erken intihap diye niteleyerek bir madde yoktur. Bizde öncekinden farklı olarak kullanılmamış sistemde erken seçimle ilişkin değişmeyen alma imkanı getirilmekle beraber bunun kabil olduğu büyüklüğünde zorlaştırıldığını nakletmek isterim.

Hem hukuken hem siyaseten eskimemiş hükümet sisteminde erken seçimle ilgili düzenlemeler berenarı farklı. Erken seçme olmasın diye niteleyerek getirilen ayrımsız tümce var şu an. Esbak sistemin Reisicumhur’yla bakir sistemin Cumhur Reisi hemen adaş. Yani iki kıta burada Ahmet diye niteleyerek arkadaşımız olsa Ahmet diye ikisini benzeri birey saymayız.

Hakkımızda gündemhaber

Check Also

Orak Ayı ayından bu yana arz faziletkâr seviyede

Orak Ayı ayından bu yana arz faziletkâr seviyede

Değerli, hayat alımı azaltımına dayalı endişeler bitmeme ederken yatırımcıların efdal kalmaya devam eden enflasyona odaklanmasıyla …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir