Meteorolojinin haritasında ‘olağanüstü kuraklık’ tehlikesi

Hava Bilgisi Genel Müdürlüğü, haziran ayı flama ve yağış değerlendirmesi raporlarının arkası sıra, bu posta haziran ayı ve serencam ayrımsız almanak döneme ilgilendiren kuraklık durumunu gösteren haritaları yayımladı. Meteoroloji Umumi Müdürlüğü, Ölçün Yağış İndeksi (SPI – Standardized Precipitation Index) ve Normalin Yüzdesi Metoduna (PNI – Percent of Normal Index) şeklinde iki ayrımlı metotla meteorolojik kuraklık haritalarını hazırlıyor.

SICAKLIK ARTIYOR, YAĞIŞ AZALIYOR

Hava Bilgisi’nin temmuz ayının ilk haftasında yayımlanan kıvılcım ve yağmur değerlendirmesine ilişik raporlarda ise Güneydoğu ve Şark Anadolu bölgelerindeki yağışların yüzdelik 98’e varan düşüşler gösterdiği ortaya konuldu. Sıcaklıkların giderek arttığı, yağışların da azaldığı bu süreçte meteorolojik yağışsızlık boyutları birlikte şipşak yükseliyor.

ÜLKENİN NEREDEYSE YARISI YABANSI YAĞIŞSIZ

İki değişik metoda bakarak ölçümler yapılarak hazırlanan 2021 Haziran Kocaoğlan Meteorolojik Susuzluk Durumu haritalarında SPI metodu sonuçlarına göre Gün Doğusu Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri tutmak amacıyla ülkenin doğusu, güney Ege ve Aksaray ‘olağanüstü kurak’ gösterildi. en son geçen Mayıs’ta yayımlanan haritalara göre, mevki genelindeki ‘olağanüstü kurak’ bölgelerin sakil düzeyde arttığı gözlendi.

Iğdır ve güneyi, Trabzon çevresi, İç Küçük Asya’nun maşrık kısımları, İzmir’in güneyinden itibaren Muğla, Antalya, Karaman, Konya, Adana, Hatay civarları ise ‘haddinden fazla ızdırap kurak’, ‘kırıcı kurak’ ve ‘ılımlı kurak’, bu bölgelere yakın bazen bölgeler de ‘belli belirsiz’ kurak’ yerine haritada düz alıyor.

Isparta, Burdur, Manisa, Kütahya, Çeltek, Afyonkarahisar, Karadeniz’in günindi iç kesimleri normal, Samsun’dan Marmara Bölgesi’ne akıllıcasına olan havza illeri ise belli belirsiz, mutedil, çokça ve sivri buğulu gösterildi.

SONUÇ ÜÇ AYLIK VERİLER KORKUTUCU

PNI metoduna göre hazırlanan haritada dahi meteorolojik kuraklığın boyutları ayn önüne seriliyor. Maşrık Karadeniz, Doğu Rum ve Güneydoğu Küçük Asya bölgeleri, Akdeniz’in balaban bölümü, Kuzey Iye ve Denizli’nin ayrımsız bölümü Haziran ayında ‘kırıcı kurak’ namına düz alıyor. Sonuç üç aylık haritada ise ‘elem kurak’ bölgeler, Maşrık Karadeniz, Maşrık ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri, Akdeniz, Şimal Ege ve İç Küçük Asya’nun cenup kesimleri ‘ateş kurak’ tehlikesi yaşıyor.

‘SERENCAM YÜZYILDA GÖRÜLMEDİ’

Haritalara göre alişilmamiş elem kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya olunduğunu tamlayan Türkiye Tabiatını Dulda Derneği (TTKD) Bili Danışmanı Doktor Erol Stoper, “Birçok bilim adamı değerlendirmesinde, sonuç asır içerisinde, özellikle güzeşte yıldan itibaren çekicilik sıcaklıklarının her an artması, yağışların haddinden fazla kararsızlığının, bugüne büyüklüğünde görülmediği belirtiyor. Bu artık ivedili uzanım ve hür suretle önlemler alınması gerekiyor” dedi.

KATIKSIZ GÖLLER YÜKSELEMİYOR

Aile ayındaki değerlendirmelerde, bugünkü tehlikeye meni ettiğini hatırlatan Hekim Kesici, “Önümüzdeki bahar ve yaz aylarında ülkemizin çokça acı kuraklıkla karşı karşıya kalabileceğini söylemiştik. Bugünkü sonuçlara baktığımızda, ülkemizin ağır bölümünde meteorolojik açıdan alişilmamiş susuzluk yaşandığını görüyoruz. Bu sonucun en önemli göstergelerinden biri dahi katiksiz göller, akarsu kaynaklarının seviyelerinin bir tür yükselmemesi” diye konuştu.

AKARSU KAYNAKLARINDAKİ KİRLİLİK HADDINDEN FAZLA ÖNEMLİ DELI DOLU

Kararsız yağışlarla göller ve düzlük altında suyun antrepo edilememesi nedenleriyle akarsu birikmediğini ve ülkeyi hidrolojik kuraklığa sürüklediğini kaydeden Stoper, hidrolojik kuraklığın de meteorolojik kuraklığı artırdığını söyledi. Su ve gönen olmazsa yağışın de olmayacağını kaydeden Stoper, “Hassaten şekerli su kaynaklarımızın ölçüsüz kirlenmesi üstelik haddinden fazla cesim tıpkısı canli” dedi.

60ed84b979da3e21d8dea976

‘ACİLEN VAHŞİ TARIMSAL SULAMADAN VAZGEÇİLMELİ’

Türkiye’nin su zengini aynı ülke olmadığını vurgulayan Kesici, şu uyarılarda bulundu:

“Su kıtlığı yaşamaktayız. Akarsu havzaları yanlış kullanılmaktadır ve bu konuda maalesef muktezi önlemler bibi alınmamıştır. Natürel dengesi bozulan su kaynakları toplumsal, hesaplı birçok soruna bozukluk olacaktır. Ülkemizde akla yatkın sıfır yerlere malumat dışı haddinden fazla sayıda gölet yapılması da tıpkısı nedendir. Bugün ülkemizde makbul suyun yüzdelik 75’in üstündeki kısmı tarımda ve vahşi teknikler kullanılmaktadır ve bunun çabucak yüzde 1-2’si damla sulama yöntemlerinden oluşuyor. Çabucak tamlık tarım alanlarında damla sulama sistemlerinin hayata geçirilmesi ve yabani tarımsal sulamadan vazgeçilmesi gerekiyor.”

‘SU KESİNTİLERİNİ HENÜZ ZEKER YAŞAYACAĞIZ’

İnsanların sonuç aylarda, bilhassa üreticiler marifetiyle akıllıca sıfır koşullarda anbean sondajla kuyu açımının hızlandığına özen calip Stoper, “Ve bu boyut ürkü yaratmaktadır. Kuraklık haberlerindeki kükremek ve insanlar imdi hararet krizine girdikleri üzere çözümü burada aramaya başladılar ve bu çokça bati tıpkısı kapsam. Saha altı sularımız da her an azaldığı üzere savruk ve yasalı olmayan kuyu açımlarına izin verilmemeli. Şu andan itibaren birçok yerde içmece suyu de kısıtlamalı verilmeye başlandı. Tarımda de uygulanmaya başlandı. Önümüzdeki süreçte akarsu kesintisi olaylarını haddinden fazla daha kalın yaşacağız” dedi.

TARIM ÜRÜNLERİ İÇİN TÜKETİLEN AKARSU MİKTARI

Hem tüketim hem dahi akarsu kullanımında gelişigüzel alanda ağırbaşlı tasarruf önlemleri alınması ve insanların israftan kaçınması uyarısında mevcut Kesici, gâh ekincilik ürünlerinin üretimi üzere beğenilen su miktarlarını ise şöyle sıraladı:

“1 kilogram domates üzere 184 litre su, 1 kilogram yeregeçen üzere 133 litre akarsu, 1 portakal (100 gram) için 50 litre su, 1 elma (100 gram) üzere 70 litre akarsu, 1 kilo al deri amacıyla 15 bin 455 litre akarsu (813 damacana), 1 hamburger (150 gram biftek) amacıyla 2 bin 325 litre akarsu, 1 kilo kahvehane için 21 bin litre akarsu, 1 fincan kahvehane (7 gram) amacıyla 140 litre akarsu.”

Hakkımızda gündemhaber

Check Also

Orak Ayı ayından bu yana arz faziletkâr seviyede

Orak Ayı ayından bu yana arz faziletkâr seviyede

Değerli, hayat alımı azaltımına dayalı endişeler bitmeme ederken yatırımcıların efdal kalmaya devam eden enflasyona odaklanmasıyla …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir