Afganistan’da aslında neler oluyor? Afgan aktivist CNN TÜRK’te perde arkasını anlattı

“YAĞMA VE ŞİDDET OLAYLARI AZALDI AMA TEHDİT SÜRÜYOR”

Hilken Düşünmeden Boran: Afganistan’daki düzenlilik durumu nedir? Güvende hissediyor musunuz?

Pashtana Durrani: Geçtiğimiz birkaç günde asayiş yeniden tahsis edildi diyebilirim. Imdi henüz bir iki plaçka, yıldırma, âdem kaçırma vs. var. Ama halk hakeza olayları resmen bildirmekten birlikte korkuyor. Aynı zamanda bir nice hikaye duyuyoruz. Taliban adı altında konu bap gezip evlerdeki rastgele şeyi alanlar olduğu tez ediliyor. Taliban’ın bunu yaptığı vakalar birlikte var, bunları doğruladık amma bütünü bire bir değil. Genel olarak güvenlik durumu bol. Ama plaçka olayları sürüyor. Taliban’ı bırakın Taliban numarası yapanlar var. “Bunu yapmıyoruz” diyorlar amma yapıyorlar.

“TALİBAN KADINLARA HAKLARINI VERMEDEN GÜVENMEM”

Hilken Irtical Boran: Taliban’ın argüman ettikleri üzere değiştiğine inanıyor musunuz? Ayrımsız Basın toplantısı yaptılar biliyorsunuz. Değiştiklerini, kadınlara hukuk tanıyacaklarını söylediler. Hangi düşünüyorsunuz?

Pashtana Durrani: Bence PR anlamında değiştiler. Bundan Sonra henüz gür PR yapıyorlar. Çokça dolgunca İngilizce mütekellim eşhas bulmuşlar. Ama eş hakları ve eğitimden bahsediyorlar. Herat’taki kadınların, Kandahar’bile özel okullardaki kızların eğitim görmesine müsaade verdikleri ahit laflarına inanırım. Kadınlar işe gitmeye başlarsa onlara güvenirim. Ama şu anda onlara güvenmiyorum.

Hilken Düşünmeden Boran: Eş hakları üstüne bu kadar güçlükle kazandığınız haklarınızı koruyabileceğinizi düşünüyor musunuz? Düşünmüyorsanız bu konuda ne yapmayı planlıyorsunuz?

Pashtana Durrani: Bakın o evet de bu şekilde yoklamak zorundayız. Çalışmayı bırakamayız. Okulları kapatırlarsa çevrimiçi okullar açarız. Bunun amacıyla stratejimiz amade. Değişik analizör üstünde çalışıyoruz. Afgan kadınının sesini hariç taşıyıp, duyulduğundan güvenli olacağız. Taliban iyice başa geldi diyerek istedikleri seçme şeyi yapacaklar girmek değil. Bu devlet sivillerden oluşuyor. Ve onların bize hizmet etmesi, bizim onlara bakım etmememiz amacıyla her şeyi yapacağız. Büsbütün cidal yoluyla cümle mehabet dairelerini ele geçirdiler diye seçkin şeyi onların eline bırakmayacağız. Şahsen ders verdiğim kızların okuması, seslerini duyurması ve çalışabilmesini temin etmek üzere planlar yapıyorum.

“MURAT ALINSAM BIRLIKTE DİRENECEĞİM”

Hilken Doğaç Boran: Bu bahsettiğiniz kudretli tıpkı adım. Bulunduğunuz yerden bunu yapabilmekte nazik atılganlık lüzum eminim. Amma ya bu yüzden uğur alınırsanız? Bu işi ne büyüklüğünde ileri götürmeye hazırsınız?

Pashtana Durrani: Bakın şu anda eksiksiz kadınların sırtında filhakika garaz var. Talih arsıulusal basında bile geniş düzlük buluyor. Bu yüzden bu platformu temizlemek zorundayız. Dünyanın gözü buradayken bunu değerlendirip Taliban’a karı hakları ve eğitim bilimi haklarını akseptans ettirmeliyiz. Etmezlerse tıpkı şekilde direnmek zorundayız. Kanada Taliban’ı resmen tanımayacağını söyledi söz misali. Taliban bu açıklamadan bilahare stratejisini gözden buyurmak zorunda kalır söz misali. Zira Afganistan dış yardıma eksikli bire bir büyüklük. Yardım olmazsa yoksulluk tamam. Arkalama alabilmek üzere eş haklarını almak zorundalar. Şayet etmezlerse o zaman birlikte hükümetleri resmen tanınmamalı. Hükümet dediğiniz kapsayıcı olmalı. Toplumu dubara etmeli. Eğer toplumun yarısını namevcut sayıyorlarsa o ahit hangi anlamı var kim? Şahsen meram alınsam birlikte direnmeye devam edeceğim. Başka yolumuz namevcut. Etraflarından dolaşamayız. Mecburen ittireceğiz.

“TALİBAN KABİL’DE ÖZGÜRLÜKÇÜ GÖRÜNMEYE ÇALIŞIYOR”

Hilken Düşünmeden Boran: Taliban yönetimi devraldıktan sonraları durumun düzelmeye başladığını söylediniz. Amma balaban şehirlerde olmasa bile Uluslararası basının erişemediği vilayetlerden bir nice taş yüreklilik haberi geliyor. Bu konudaki görüşleriniz nedir? Taliban sizce şişman şehirlerde ve vilayetlerde farklı mı davranıyor? Burada düet mi oynuyor?

Pashtana Durrani: Olur banko. Bunu sorduğunuz için teşekkürler. Kimse bundan bahsetmiyor. Bir’de gördüğünüz Taliban’ın önder kadrosu. Çokça esnekler. Normal, liberal ve eksiksiz terslemek istiyorlar. Amma vilayetlerdeki Taliban milisleri bambaşka insanlar. Silahlarını halkın gözüne sokuyorlar, bölüt ferman vermeye, kurallarını dayatmaya bayılıyorlar. Bir Vakitler dahi bunu yapıyorlardı, şimdide böyle ayrımsız ikili baziçe dönüyor. Nüsha’üstelik kadınların eylem yapmasına müsaade veriyorsanız Herat’ta kızların okula gitmesine hastalık karşısınız? Evet bile Kandahar’dahi kızların özel okula gitmesine sebep izin vermiyorsunuz? Bunların bütünü ayrımlı senaryolar, hepsini anlamalıyız. Müşabih’üstelik kızlar okula gidiyor ama Herat’ta kadınlar Darülfünun’ye alınmıyor. İkili ayrımsız oyun bu. Uluslararası matbuat de Dublör’dahi olduğu üzere hep “baksanıza ne büyüklüğünde bile özgürlükçüler” diyor. Ama vilayetlerde boyut oldukça ayrımlı.

“ÇEKİLMEK UĞRUĞUNA ÜLKEYİ KAOSA SÜRÜKLEMEK OLMAZ”

Hilken Doğaç Boran: Birçok kişi uluslararası kamuoyunun Afgan halkını Taliban’ın ellerine infirak ettiğini düşünüyor. Özellikle dahi ülkeyi ele geçirmeleriyle alay malay. Siz ne düşünüyorsunuz? Arsıulusal kamuoyuna hangi tasavvur atfetmek istersiniz?

Pashtana Durrani: Uluslararası halkoyu Doha anlaşmasını meşrulaştırarak bizi tecezzi etti. Taliban’ın sivilleri katletmesini meşrulaştırdılar. Yoz Afganistan hükümetinin sivilleri suiistimal etmesini meşrulaştırdılar. Ülkeden geçmek pahasına herhangi bir şeyin önünü açtılar. Afganistan halkını geride bıraktılar. Onlar yüzünden ıstırap çekiyoruz, nefes döküyoruz. Bunların hepsi çokça majör. Askerlerini ülkeden çekmelerine takılmamalıyız bence. Bir Zaman üstelik sahada askeri varlıkları yoktu amma Afganistan şehirleri domino taşları üzere düşmüyordu. Şurası anlamalıyız: Taliban, yabancıların varlığını kullanarak saflarını genişletti. Bu bizim amacıyla yara bir boyut. Yabancı askerler bu durumu kontrol altına alabilmek amacıyla çokça evvel çekilmeliydi. Bu kullanılmamış Taliban askerlerinin motivasyonunu bile kırardı. Sahada asker olması çok benzeri şey tabir etmiyor. Taliban ile anlaşmayı meşrulaştırmaları çok henüz bulut donör, çokça elan korkunç oldu. Bunu yaptılar. Acun liderlerinin bunu yapması beni üzüyor. Eğer herif haklarını savunduğunuzu kanıt ediyorsanız, dünyaya liderlik ika gayeniz varsa, benzeri ülkeyi böyle kaosa kalkmak, tamamen ülkeden kırılmak amacıyla birkaç saat içre çökecek hale değirmek olur mu? Bu gelişim böyle yapılmaz.

“GANİ VE DANIŞMANLARI YILLARDIR ÜLKEYİ YAĞMALIYOR”

Hilken Doğaç Boran: Siyasal uzlaşmadan bahsettiniz. Bildiğiniz kabilinden Cumhurbaşkanı Eşref Ferah Taliban Misil’e girince kayıplara karıştı. Elan sonra Mürekkep Zenci Emirlikleri’nde ortaya imdi. İddialara göre yanı sıra çantalar dolusu milyonlarca dolar var. Bu size neler hissettiriyor?

Pashtana Durrani: Afganistan’birlikte üstelik bunu yaptı ki. Resmen ülkeyi yağmaladılar. Mecmu arkalama fonlarını sömürdüler. Danışmanları dahi aynısını yaptı. Televizyonda gördüm hepsini. Hükümetinin, danışmanlarının ve sahadaki çalışanlarının bulaşık olduğunu unutmamalıyız. Ama bir zamanda politik süreci birlikte anlamalıyız. Evvel demokrasi için dalancılık yapıp, bilahare ülkeyi diğeri ele geçirince cumhurbaşkanını sıkıntılı dışına çalmak demokrasiyle alay etmek gitmek oluyor. Seçmenle orostopolluk döndürmek oluyor. Ülkeyi takkadak kaçtığı çağ yağmalamadı yani. Eğlenceli adına yıllardır bunu yapıyor. Bu süreçte kamu liderler tıpkısı şeyi yaptı. Taliban savaşçıları sivilleri taciz ediyor, masumları öldürüyor. Liderlerimiz yolsuzluk içinde. Siyasi çıkarları için tıpkı şekilde güce tutunmaya çalışıyorlar. Afganistan halkı da bu çekişmenin ortasında ateş çekiyor.

Hilken Düşünmeden Boran: Bize antlaşma ayırdığınız, cesaretiniz ve bizimle kararlı duruşunuzu paylaştığınız üzere teşekkürname ederim.

Pashtana Durrani: Ben teşekkür ederim.

Hakkımızda gündemhaber

Check Also

Bilcümle acun korkuyla bakir krizi beklerken Türkiye erkenden harekete geçti

Bilcümle acun korkuyla bakir krizi beklerken Türkiye erkenden harekete geçti

Tarnet tarımda kullanılmamış teknolojiler geliştirerek tarımda verimi ve yeterliliği eğin düzeye çıkarmayı hedefliyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir