1 bilyon adam amacıyla erken ölüm riski! Türkiye üstelik listede

Atmosferdeki karbondioksit miktarı bu sene insanlığın ortaya çıkışından beri kaydedilen arz efdal seviyeye ulaştı. Yapılan akıbet ölçümlerde atmosferdeki karbondioksit seviyesinin milyonda 420 ppm seviyesine çıktığı ve henüz önce kaydedilen 415 ppm oranını aştığı belirlendi. Uzmanlar ise acun genelinde 1 bilyon insanın hava kirliliğine maruz kalması zımnında, er ölüm riskiyle karşı karşıya bulunduğuna özen çekiyorlar.

Ulusallık gazetesinden Erkek İnan’ın haberine bakarak, çekicilik kirliliğinde karnesi yara ülkelerin başında ise Türkiye’da geliyor.

Türkiye'nin kıyı şeridi tamamen değişecek! 2100 yılında bizi neler bekliyor?Türkiye’nin kenar şeridi ağız ağıza değişecek! 2100 yılında bizi neler bekliyor?

“YER ERDEMLI KİRLİLİK”
Ülkedeki hava kirliliğinin başlangıcı ise 1980’lerin başına kadar uzanıyor. Öyle ki, 1980-1990 arası sıtma ve sanayide bozuk kömür kullanılması sonucu acıklı albeni kirliliği olayları yaşanmış, kükürdioksit ve Proton Bap  konsantrasyonları biberli efdal tazyik alanının birlikte etkisiyle rekor seviyelere ulaşmıştı. 17-18 Ocak 1993 tarihinde İstanbul’daki kükürtdioksit oranı 24 saatlik ortalamada 4070 mikrogram metreküp, Parçacık Konu ise 2662 mikrogram metreküp adına ölçülürken, bu azamet dünyada ölçülen yeryüzü efdal pislik namına kayıtlara geçmişti.

Proton Husus 10 (PM10) kirliliğinde 2000’lerin başından itibaren doğalgaz kullanımının artmasıyla tedenni eğrisi gösterse birlikte, 2012’den bilahare çoğalma trendi yeniden gündeme geldi. Hava kirliliğinin sunma bir iki hareket kadar riskli ayrımsız bahis olduğunun altını çizen marifet dünyası ise meteorolojik şartların hava kalitesini etkilediğine ısrarla özen çekiyorlar.

“ISI DENGESİ BOZULUYOR”
Atmosferdeki karbondioksit artışının yaratacağı riskleri değerlendiren İTÜ Tayyare ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü akademisyen Prof. Dr. Selahattin İncecik, “Ortaya çıkan rakamlar maatteessüf gezegenimiz için bağırsak açıcı değil. 100 almanak süreçte seçme sene yeni rekor seviyeye ulaşıyoruz. Atmosferdeki 400 PPM karbondioksit seviyesi kırmızı çizgimizde fakat  bu izzet aşılmış durumda. Karbondioksit artışına kömür, yer yağı, doğalgaz tüketimindeki artışı hastalık oluyor. Doğalgaz fosil yakıtlar beyninde bildirme bigünah olanı. Açıklayan oranlar, Pasifik Okyanusu’nun ortasında, yerden 3 bin metre yüksekte ölçülüyor. Endüstri kentlerinin ortasında, yerden 3 bin metre yüksekte karbondioksit ölçümü yaparsanız 420 PPM’mağara fazlasını bulursunuz” dedi.

Yıllardır felaketin kapıda olduğuna dair uyarılarda bulunduklarının altını çizen Prof. Dr. İncecik, “Ati 5 almanak dönemde averaj alev değerleri artacak. Hızlı özlük artışı, ser gazı salınımı, karbondioksit gazındaki dans artışı atmosferin ısı dengesini etkiliyor. Erke tüketimi arttıkça hava yuvarı sıcaklığı birlikte artıyor ve dünyanın ısı dengesi bozuluyor. Eğer tedbir alınmazsa 2040’dan itibaren çokça gösterişli yalaz artışları göreceğiz. Yekpare dirim, ekincilik ve akarsu alanları olumsuz etkilenecek” diye niteleyerek konuştu.

Sanayi kentlerinden çıkan kükürtdioksit, karbondioksit kabil kirleticilerin yükselemediği üzere sığ perese denilen katmanda yoğunluk yaratarak kirliliğin artmasına bozukluk olduğunu dahi belirten Prof. Dr. Selahattin İncecik, şu bilgileri paylaştı:

“Söz Gelişi İstanbul’un sigortası kuzey rüzgarları. Şehrin bilcümle etki havasını uzaklaştıran şimal rüzgarının etkisi. Fakat kentin kuzeyine mensur edilen plazalar ve bakir projeler kuzey rüzgarlarının önüne takım çekiyor. Bu hâl bitmeme şayan yıldız rüzgarlarının önü kesilirse pislik yoğun boyutlara ulaşır”

“İstanbul’bile yılın yüzdelik 70’lik diliminde albeni kirliliği oranları standartların üzerinde seyrediyor. Fakat kışları kömür kullanımı kazançlı nedenlerden ötürü halen çokça rahat. Avrupa’nın hiçbir şehrinde kömür yakılmıyor”

Çekicilik kirliliğinin birinci nedeni, karayolu taşımacılığındaki kurgu sayısı ve kömür kullanımı. Ensiz gelirli insanlara kömür yerine doğalgaz arkalama ödeneği oluşturulmalı. İstanbul’daki araçların yüzde 60’ı dizel. Dizel vesait bile gösterişli parçacık yön kirliliği yaratıyor. Vahim tonajlı araçlar dahil kalkmak üzere çok alçak tart ölçümleri yapılmalı. Almanya’daki kriterler uygulanmalı, denetleme kağıt üstünde kalmamalı.”

“KIŞ AYLARINDA ASAP DEĞERLERİN ÜZERİNDE”
Uludağ Üniversitesi Tababet Fakültesi Ahali Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kayıhan Pala, ortaya sâdır tablo amacıyla “korkutucu” derken, “Havadaki elektron özellik 10 oranı günce ortalama 50 mikrogram/metreküp oranını aşmaması gerekir. Kış aylarında birçok kentte ‘PM10’ seviyesi hat değerlerin üzerinde seyrediyor” dedi.   

Gelgel kirliliğinin alelhusus iskemi, miyokard enfarktüsü, damla, süreğen tıkayıcı akciğer hastalığı ve kanser açısından riziko taşıdığını üstelik sözlerine ekleyen Prof. Dr. Yaygı, “Partiküler maddeler  akciğer kanseri nedeni yerine sınıflandırılıyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre günce PM10 konsantrasyonlarında seçkin 10 mikrogram/metreküp çoğalma ölümlerde yüzdelik 0.2 ile 0.6 artışa yol açıyor. Detaylı dolaşma PM10 konsantrasyonlarında her 10 mikrogram/metreküp artma ise kalp-akciğer hastalıklarına mecbur ölümlerde yüzdelik 6 ile 13 ortada artışa posta açıyor” diye niteleyerek konuştu. 

“YANGINLAR DENGEYİ DAHA BILE BOZUYOR”
EKOLOJI UZMANI Prof. Dr. Doğan Kantarcı, bitmeme eden yangınlar nedeniyle acun genelinde ciddi oranda karbondioksit salımı olduğuna dikkat çekiyor. Kantarcı, “Orman yangını sayılarının artışı ile toptan istinas, iklim değişikliği ve buna bağlı olarak Türkiye’da birlikte artan sıcaklıklar beyninde meydanda bire bir görelik var. Muğla ve çevresindeki yıllık ortalama sıcaklıklar ile yağışlar incelendiğinde; sayı farkı 500 metre irtifa amacıyla verilen yıllık averaj yalaz değerlerinin dönemsel yerine arttığı, buna bedel yıllık averaj yağmur miktarlarının azaldığını görüyoruz.

 

Hakkımızda gündemhaber

Check Also

Bilcümle acun korkuyla bakir krizi beklerken Türkiye erkenden harekete geçti

Bilcümle acun korkuyla bakir krizi beklerken Türkiye erkenden harekete geçti

Tarnet tarımda kullanılmamış teknolojiler geliştirerek tarımda verimi ve yeterliliği eğin düzeye çıkarmayı hedefliyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir